pl ua eng
trasa polska trasa ukraińska
Smolin, cerkiew p.w. Przemienienia Pańskiego, 1753 r. Fot. J. Mazur, 2008 r.

Szlak niemirowski
Smolin

Smolin, dzwonnica cerkiewna, 1801 r. Fot. J. Mazur, 2008 r. Smolin, nagrobki na cmentarzu gr.-kat., XIX/XX w. Fot. J. Mazur, 2008 r. Smolin, nagrobki na cmentarzu gr.-kat., XIX/XX w. Fot. J. Mazur, 2008 r. Smolin, nagrobki na cmentarzu gr.-kat., XIX/XX w. Fot. J. Mazur, 2008 r.

Smolin

Smolin, to niegdyś rozległa wieś w granicach starostwa lubaczowskiego, na południowym przedpolu Roztocza. Istniała już w XV wieku (wzmianka w 1423r.), a w następnym stuleciu przeżywała okres rozwoju. W tym czasie powstała we wsi samodzielna parafia obrządku wschodniego. W przysieku Jamnice, w zachodniej części wsi, założony został również monaster bazylianów. Ten jednak „przez ogień i pożogę zniszczony” odrodził się dopiero na początku XVII wieku. W 1615 roku król Zygmunt III potwierdził monachom ich przywileje. Dużą indywidualnością monasteru Smolińskiego był o. Jow Jamnicki, który był kolejno założycielem i pierwszym ihumenem monasterów w Werchracie (1678r. ) i Krupcu pod Narolem (ok. 1680r.), gdzie też zakończył swój żywot. Klasztor jamnicki odgrywał ważną rolę w regionie. Jego dobroczyńcą był o. Wasyl Wasylewicz z Radruża, a opiekę nad nim sprawowali mieszczanie z pobliskiego Potylicza. Pomimo tego w 1765 roku zgromadzenie smolińskie zostało zlikwidowane i przyłączone do monasteru w Werchracie.

Smolina nie ominęły wydarzenia związane z najazdami tatarskimi w połowie XVII wieku. Zapewnie w tym czasie, w wyniku tzw. „turecczyzny”, zaginęły prawa cerkwi. Nowe przywileje wystawił w 1670 roku Wojciech Gostomski, dzierżawca wsi. Dokument ten potwierdził król Michał Korybut Wiśniowiecki w 1671 roku. Rok później, w wyniku kolejnego najazdu tatarskiego akta cerkiewne ponowne mogły być zniszczone. Wieś znalazła się na trasie walk konnicy hetmana Sobieskiego z Tatarami, które zakończyły się pogromem Ordyńców pod Niemirowem. Po zakończeniu okresu wojen „Duchowni Smolińscy konfirmacje Najjaśniejszego Króla Imć Jana trzeciego sub data w Jaworowie 15 września 1680 otrzymali”. Król potwierdził również dokument wystawiony przez Franciszka Sulimowskiego dzierżawcę smolińskiego.

Obecna cerkiew p.w. Przemienienia Pańskiego stoi na miejscu kilku poprzednich świątyń. Wzniesiona została w 1753 roku z fundacji gromady wielskiej. Do jej przebudowy w 1866 roku użyto materiału z rozebranej kaplicy monasterskiej. Wewnątrz świątyni znajduje się również dawny ikonostas klasztorny, datowany na koniec XVII lub 1 połowę XVIII wieku. Świątyni towarzyszy cmentarz z zabytkowymi nagrobkami z ośrodka bruśnieńskiego (XIX/XX w.). W końcu XVIII wieku przy wschodnim krańcu wsi założono kolonię niemiecką Deutsch –Smolin. Natomiast istniejący w zachodniej części osady majątek dworski utworzony został po sprzedaży dóbr królewskich przez rząd austriacki na początku XIX wieku. Po II wojnie światowej ta część Smolina pozostała po polskiej stronie granicy (zob. Huta Kryształowa, szlak lubaczowski).

 


 

« Wróblaczyn
 
 
 
 
4kolory
page
© 2011 UG Lubaczów | Kontakt Projekt był współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2011 r. Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autora i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. realizacja: tio interactive
Strona, którą Państwo odwiedzacie jest dostępna na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz osób i instytucji, wymienionych w podpisie tekstu/zdjęcia. Utwór powstał w ramach programu polskiej współpracy rozwojowej realizowanej za pośrednictwem MSZ RP w roku 2011. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o programie polskiej współpracy rozwojowej.